ΘΟΛΑ ΝΕΡΑ

blog main image

Διαβάζοντας τις παρακάτω γραμμές στο βιβλίο του Μήτσου Κασόλα Νίκος Καββαδίας, Γυναίκα- Θάλασσα- Ζωή’ (Εκδόσεις Καστανιώτη, σελ. 53-54), αναπόφευκτα έρχονται στο μυαλό εικόνες από μια τάξη όπου δάσκαλοι και μαθητές προσπαθούν να βάλουν τη ποίηση και τη λογοτεχνία σε ‘καλούπια’, κατηγοριοποιώντας σε ‘σχολές’ και αποδίδοντας ένα συγκεκριμένο νόημα στα λεγόμενα ενός ποιητή ή συγγραφέα. Ο ποιητής Νίκος Καββαδίας απαντά αφοπλιστικά στα ερωτήματα που δημιουργούνται σχετικά με την ερμηνεία της ποίησης.

-Νίκο, τι νομίζεις, μπορεί να ερμηνεύσει κανείς ένα ποίημα;

-‘Oχι, ένας καλός ποιητής δεν μπορεί. Ένας κακός μπορεί.

-Ο αναγνώστης;

– Αυτός είναι ελεύθερος να δώσει όσες ερμηνείες θέλει, ή όσες νομίζει, όμως φοβάμαι πως θα’ναι όλες παρακινδυνευμένες.

-Γιατί;

-Γιατί θα του λείπουν, θα του διαφεύγουν άπειρες πληροφορίες και άπειρα στοιχεία, που διαφεύγουν άλλωστε κατόπιν και στον ίδιο τον δημιουργό. Κάτω από ποιες συνθήκες το έγραψε; Άντε, βρες άκρη. Μόνο που αυτός, σ’ αντίθεση με τον αναγνώστη, όλες τις πληροφορίες και όλα τα στοιχεία, κυτταρικά, βιωματικά, τα περιέχει μέσα του. Τι να πει λοιπόν ο ίδιος, τι να εξηγήσει και τι να ερμηνεύσει, την άβυσσό του; Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ένα ποίημα είναι ανοιχτό σε οτιδήποτε ερμηνείες. Επιτρέπει κάθε είδους ελευθερία στον αναγνώστη του: να το κρίνει, να του αρέσει ή να μην του αρέσει, να το πετάξει, κλπ. Και τι να πει κανείς για ένα ποίημα που μπορεί να το έγραψε ο ποιητής μέσα σε πέντε λεπτά και τι για κάποιο άλλο που του πήρε μερικές μέρες, ίσως και μήνες, για να το γράψει; Τα πέντε λεπτά δεν είναι όλη η ζωή πίσω του;

-Κάθε κρίση, δηλαδή, η κάθε ερμηνεία, είναι σαν να κολυμπάει κανείς σε θολά νερά;

-Σε θολά. Αρκεί να ξέρει κολύμπι, να μην πνιγεί.

-Και η έμπνευση τι είναι για σένα, Νίκο;

-Δεν ξέρω… Ξέρει κανένας; Να πούμε ένας άνεμος ίσως, ή ένα αεράκι φευγαλέο; Μόνο που δεν ξέρεις πότε γίνεται ποίημα ένα αεράκι και πότε ένας άνεμος.

Επομένως, ναι στη λογοτεχνία και ποίηση, ναι στη διδασκαλία τους, αλλά και ναι στην ελεύθερη ανάλυσή τους από αναγνώστες όλων των ηλικιών. Άλλωστε, αυτή είναι είναι και η μαγεία της ανάγνωσης: η ανακάλυψη ενός προσωπικού νοήματος μέσα σε ένα πανανθρώπινο περιεχόμενο.

Ετικέτες

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *